✦ विशेष समाचार: देशभरका ४० भन्दा बढी सहकारीको ८७ अर्ब अपचलन ✦ एकै व्यक्तिको हस्ताक्षरमा ८१४ चेक जारी ✦ "म केवल कर्मचारी हुँ" भन्ने तर्क अस्वीकृत ✦ प्रमाण छ? contact@sahakari.money मा पठाउनुहोस् ✦ ✦ विशेष समाचार: देशभरका ४० भन्दा बढी सहकारीको ८७ अर्ब अपचलन ✦ एकै व्यक्तिको हस्ताक्षरमा ८१४ चेक जारी ✦ "म केवल कर्मचारी हुँ" भन्ने तर्क अस्वीकृत ✦ प्रमाण छ? contact@sahakari.money मा पठाउनुहोस् ✦

वर्ष १, अंक १

काठमाडौं

सहकारी.मनी


२०२६ फेब्रुअरी २७, शुक्रबार

खोज रिपोर्ट

Rs. 0

८१४ चेकमा हस्ताक्षर गर्ने
सहकारी आरोपी को हो?


कसरी एक टेलिभिजन व्यक्तित्वले हजारौं नेपाली परिवारको सहकारी बचतलाई आफ्नो मिडिया साम्राज्यको ईन्धन बनाए, र त्यसपछि सत्ताको कोरिडोरमा प्रवेश गरे।

टेलिभिजन प्रस्तोताबाट राजनीतिज्ञ बनेका रवि लामिछाने नेपालको सबैभन्दा ठूलो सहकारी ठगी प्रकरणको केन्द्रमा छन्। गोर्खा मिडिया नेटवर्कको प्रबन्ध निर्देशक हुँदा, साधारण नेपाली नागरिकहरूको बचत खाताबाट अनुमानित ८० करोड ३१ लाख रुपैयाँ योजनाबद्ध रूपमा अपचलन गरियो। उनको बचाव? "म केवल एक कर्मचारी थिएँ।"
सेयर गर्नुहोस्
Ravi Lamichhane
Ravi Lamichhane • Former MD, Gorkha Media.
रवि लामिछाने • पूर्व प्रबन्ध निर्देशक, गोर्खा मिडिया।

संकटको परिमाण


रु. ८७ अर्ब
४०+ सहकारीबाट अपचलन भएको रकम
रु. ८० करोड
गोर्खा मिडियामा सारिएको रकम
८१४
एक व्यक्तिद्वारा काटिएको चेक
५+
मुछिएका मुख्य सहकारीहरू
Nepali Rupee 500 banknotes: 3D illustration of mass money printing
रु ५०० नोटहरू • हजारौं परिवारको सहकारी बचत, जुन निजी मिडियामा सारियो।

पाँच सहकारीमा फैलिएको बाटो


लामिछानेको कार्यकालमा यी सहकारीहरूबाट गोर्खा मिडिया नेटवर्कमा रकम सारिएको थियो।

सूर्यदर्शन सहकारी

पोखरा
रु. १ अर्ब ५१ करोड

कुल दाबी रु. १.५१ अर्ब। १८,७०० झुटा खाता सिर्जना। जग्गा किनबेच मार्फत सम्पत्ति शुद्धीकरण।

सुप्रिम सहकारी

बुटवल
रु. १५ करोड+

लामिछानेलाई २ करोडको झुटा ऋण। उच्च अदालत तुलसीपुरले धरौटी अस्वीकार गरे।

सहारा चितवन सहकारी

चितवन
रु. ६ करोड ५ लाख

रु. ६.०५ करोड सिधै गोर्खा मिडियामा सारियो। हेटौंडामा जग्गा किनेर बीज पुँजी शुद्धीकरण।

स्वर्णलक्ष्मी सहकारी

काठमाडौं
रु. १.११ अर्ब

१,०३५ निक्षेपकर्ताबाट रु. १.११ अर्ब अपचलन। काठमाडौं जिल्ला अदालतले ६० लाखमा धरौटी तोक्यो।

सानो पाइला सहकारी

पर्सा
रु. १० करोड ६ लाख

रु. १०.०७ करोड गोर्खा मिडियामा अवैध रूपमा पठाइयो। पूरक अभियोगमा ४९ पीडितहरू।


प्रबन्ध निर्देशकलाई हरेक निर्णयको जिम्मेवार ठहराउन सकिँदैन। मैले ठगीसँग सम्बन्धित कुनै कागजातमा हस्ताक्षर वा औंठाछाप गरेको छैन।

• रवि लामिछाने, संसदीय छानबिन समितिमा

(यद्यपि, ८१४ चेकमा उनकै एकल हस्ताक्षर थियो।)


न्युजरुम देखि अदालतसम्म


Feb 2021

एमडी रूपमा नियुक्ति

रवि लामिछाने जीबी राईसँग मिलेर गोर्खा मिडिया नेटवर्कको प्रबन्ध निर्देशक बने।

2021-2022

पैसाको पाइपलाइन खुल्यो

सहकारीको ८० करोड ३१ लाख रुपैयाँ गोर्खा मिडिया नेटवर्कमा सारियो।

Jul 2022

गोर्खा मिडियाबाट बाहिर

अनुसन्धान सुरु हुनु अगाडी लामिछानेले एमडी पद छाडे।

2023

राजनीतिक उदय

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी मार्फत उपप्रधान तथा गृहमन्त्री बने।

Sep 9, 2025

नख्खु जेलब्रेक

"जेन-जी आन्दोलन" प्रदर्शनका क्रममा लामिछाने सहित १,५०० कैदीहरूको सामूहिक जेलब्रेक।

Mar 2026

निर्वाचन

आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ७४ लाख पीडितहरूको न्यायका लागि जनमत संग्रह बन्दै।


छलको पूर्वाधार

सहकारी अपचलन संकटको विस्तृत फरेन्सिक र राजनीतिक विश्लेषण।


रकम प्रवाह संयन्त्र

साधारण बचतकर्ता
सहकारी संस्थाहरू
(Suryadarshan, Supreme, Sahara, etc.)
गोर्खा मिडिया नेटवर्क
(Galaxy 4K TV)

धितो वा प्रक्रिया बिना अवैध रूपमा सारिएको रकम।

नेपालको सहकारी क्षेत्र भित्रको प्रणालीगत संकटले देशको वित्तीय परिदृश्यलाई मौलिक रूपमा परिवर्तन गरेको छ। यस आँधीको केन्द्रमा गोर्खा मिडिया नेटवर्क प्रा. लि. को हिनामिना प्रकरण छ, जसमा देशभरका विभिन्न बचत तथा ऋण सहकारीहरूबाट २ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ अपचलन भएको आशंका गरिएको छ।

यो संकट केवल आर्थिक अपराधहरूको शृङ्खला मात्र होइन; यो सामाजिक सम्झौताको गम्भीर उल्लंघन हो। सन् २०२५ सम्ममा देशभरका ३५७ सहकारीहरूमा २ खर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ जोखिममा परेको छ।

गोर्खा मिडियामा रकम प्रवाह

सहकारीस्थानरकम (रु)
सूर्यदर्शनपोखरा१ अर्ब ५१ करोड
सुप्रिमबुटवल१५ करोड ३ लाख
स्वर्णलक्ष्मीकाठमाडौं१.११ अर्ब
सहाराचितवन६ करोड ५ लाख
सानो पाइलावीरगन्ज१० करोड ६ लाख

"मलाई थाहा थिएन" भन्ने बचाउ

रवि लामिछानेले गोर्खा मिडियामा आएको रकमको स्रोतबारे अनभिज्ञता प्रकट गर्दै कानुनी र राजनीतिक बचाउ गर्दै आएका छन्। तर, फरेन्सिक विश्लेषणले विरोधाभासपूर्ण कथा प्रस्तुत गर्छ। प्रबन्ध निर्देशकका रूपमा, लामिछानेले ८१४ वटा व्यक्तिगत चेक मार्फत ४८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी खर्च गर्ने अनुमति दिएका थिए।

२०२५ को "जेन-जी आन्दोलन"

सहकारी काण्ड र सरकारले डिजिटल अभिव्यक्ति नियन्त्रण गर्ने प्रयासको संगमले सन् २०२५ मा ठूलो सामाजिक परिवर्तन ल्यायो। टिकटक, फेसबुक र युट्युबमा प्रतिबन्ध लागेपछि, 'जेन-जी आन्दोलन' नामको युवा नेतृत्वको आन्दोलन सुरु भयो।

२०२५ सेप्टेम्बर ९ मा, सरकार विरोधी प्रदर्शनको चरम सीमामा, लामिछाने थुनामा रहेको नख्खु कारागारमा सामूहिक जेलब्रेक भयो। करिब १,४०० कैदीहरू भागे। यो घटनाले कानुनी शासनको पूर्ण विघटनलाई उजागर गर्यो।

प्रदर्शनी: जेलब्रेक उत्सव

रास्वपाका सदस्य र समर्थकहरूले सेप्टेम्बर २०२५ को जेन-जी क्रान्तिमा ठगी आरोपित राजनीतिज्ञको जेलब्रेकलाई राजनीतिक जितको रूपमा मनाए।

VIDEO रिहाइको दाबी

टेलिभिजनमा रास्वपा नेताद्वारा रवि लामिछानेको रिहाइको श्रेय लिएको क्लिप।

VIDEO

नख्खु जेल कसरी बल्यो: हजारौं कैदी भागे

VIDEO

लामिछानेलाई सेलिब्रिटी जस्तो स्वागत

VIDEO

नख्खु जेलब्रेक (~१,४०० कैदी)

VIDEO

भाग्य न्यौपाने जेलब्रेक उक्साउने

VIDEO

जेन-जी आन्दोलनको समयमा सडकमा अराजकता

VIDEO

कैदीहरू बलजफ्ती निकालिँदै

SCREENSHOT
Jwala Sangroula claiming credit

ज्वाला संग्रौला: रास्वपा केन्द्रीय समिति सदस्य जसले लामिछानेको रिहाई पार्टीको प्रयासको परिणाम भएको दाबी गरे। रास्वपा नेताहरू विरुद्ध अदालत बाहिर प्रदर्शन र न्यायिक प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने आरोपमा मुद्दा दायर भयो।

Rajib Khatry post

राजिब खत्री: सामाजिक सञ्जालमा रविलाई जेलबाट निकाल्ने आह्वान: "बालेनले नेतृत्व लिने आँट गरेनन् भने रविलाई जेलबाट निकालौं !"

न्यायिक मोड (२०२६)

२०२६ जनवरी १४ मा, महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले लामिछाने विरुद्धका 'संगठित अपराध' र 'सम्पत्ति शुद्धीकरण' का मुद्दा फिर्ता लिने निर्णय गर्यो, जसले नेपाल बार एसोसिएसन र विपक्षी दलहरूको आक्रोश निम्त्यायो। यो निर्णय २०२५ फेब्रुअरीको सहारा पूरक अभियोग पत्र मा उल्लेखित मुख्य कानुनी आधारहरूको विरुद्धमा रहेको देखिन्छ। आगामी मार्च २०२६ को निर्वाचन अब ७४ लाख पीडितहरूको न्यायका लागि जनमत संग्रहको रूपमा हेरिँदैछ।

नवीनतम केस स्थिति अपडेट

पाँच जिल्लामा दायर गरिएका मुद्दाहरूको वर्तमान स्थिति विवरण गर्ने नवीनतम खोजी रिपोर्ट हेर्नुहोस्।


अदालत कसले जलायो?

एउटा असाधारण संयोगको तथ्याङ्कीय विश्लेषण।


सामुदायिक योगदान सूचना: यी कागजातहरू हाम्रो तर्फबाट तयार गरिएका होइनन्। यस खण्डका सबै सामग्रीहरू स्वतन्त्र योगदानकर्ताहरूले पठाएका हुन् र स्वतन्त्र सिद्धान्त वा विश्लेषणहरू हुन सक्छन्। हामी केवल सार्वजनिक बहसका लागि प्रदर्शन गर्छौं। पाठकहरूलाई स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गर्न प्रोत्साहित गरिन्छ।

सिद्धान्त

गत भदौ २३ गतेको जेन जि प्रदर्शनमा राज्यले गरेको दमनको प्रतिकार स्वरुपमा भदौ २४ गते देशभर आगजनी भयो। प्रदर्शनकारीहरूले देशभरिका विभिन्न सरकारी कार्यालयहरुसगै विभिन्न अदालत समेत आगजनीमा परे। देशभरका ७७ वटा जिल्ला अदालतमध्ये १० अदालतहरू आगजनी भएका छन्।

आदलतको आदेशबाट पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका पूर्व उपप्रधानमन्त्री तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने का सहकारी ठगी सम्बन्धी मुद्दा ५ जिल्ला अदालतमा चलिरहेका थिए: काठमाडौं, चितवन, कास्की, रुपन्देही र पर्सा। ती सबै अदालत जलेका छन्।

जलेको जिल्ला अदालतलामिछानेको मुद्दा?
काठमाडौं जिल्ला अदालत✓ चलिरहेको
चितवन जिल्ला अदालत✓ चलिरहेको
कास्की जिल्ला अदालत✓ चलिरहेको
रुपन्देही जिल्ला अदालत✓ चलिरहेको
पर्सा जिल्ला अदालत✓ चलिरहेको
मकवानपुर जिल्ला अदालत✗ NO
सप्तरी जिल्ला अदालत✗ NO
बाँके जिल्ला अदालत✗ NO
कपिलवस्तु जिल्ला अदालत✗ NO
-------------- जिल्ला अदालत✗ NO
कुल जिल्ला अदालत77
जलेका अदालतहरू10
लामिछानेको मुद्दा भएका अदालत5
नजलेका लामिछानेका अदालत0

बल जारको उदाहरण

मानौँ एउटा भाँडोमा जम्मा ७७ वटा बल छन्। ती मध्ये ५ वटा रातो बल (रवि लामिछानेका मुद्दा भएका अदालत) र ७२ सेता बल छन्। भाँडोबाट १० बल निकाल्दा के सबै ५ रातो बल पनि निस्कन्छन्?

हाइपरज्यामितीय सम्भाव्यता सूत्र
P(X = k) = [C(M, k) × C(N-M, n-k)] / C(N, n)

N = 77  // कुल अदालत
M = 5   // उनका मुद्दा भएका
n = 10  // जलेका अदालत
k = 5   // उनका जलेका

नतिजा:
P(X=5) = C(72,5) / C(77,10)
   = 13,991,544 / 17,870,560,000
   ≈ 0.000078%
1 in 1,280,000
यो शुद्ध संयोग हुने सम्भावना: १२,८०,००० मा १

गणनाले देखाएको अत्यन्त न्यून सम्भावना (करिब १२,८०,००० मा १ पटक मात्र) ले यो प्रष्ट बनाउँछ कि ७७ वटा जिल्ला अदालतमध्ये जलेका १० अदालत संयोगवश मात्र छानिएको भए, सबै ५ वटा रवि लामिछाने सम्बन्धित अदालत जल्ने घटना लगभग असम्भव थियो।

तथ्याङ्कीय असम्भाव्यताले मात्र जानाजानी निशाना बनाइएको प्रमाणित गर्न सक्दैन। यो एक सामान्य अंकगणितबाट देखिएको असामान्य नतिजा मात्र हो। गणितीय रुपमा असम्भवजस्तै देखिएको यस्तो घटना कतै योजनाबद्ध ढंगले वा लक्षित उद्देश्यका कारण भएको त हैन? यसबारे थप अनुसन्धान किन भइरहेको छैन???

सम्भाव्यता विश्लेषण प्रतिवेदन
PDF • गणितीय प्रमाण
अदालत कसले जलायो?
PDF • मूल विश्लेषण

"हराएको" मिसिल


गोप्य

केस फाइल: रवि लामिछाने

प्रमाण क सानो पाइला सहकारी सदस्यता

  • ग्राहक नं: ००१-०१५४६१
  • शेयर निक्षेप: रु. १,००,०००
  • लिएको ऋण: रु. १,४७,४८,००० (सिधै गोर्खा मिडियामा सारिएको)
  • हकवाला: निकिता पौडेल

प्रमाण ख काठमाडौं जिल्ला अदालतको आदेश

"प्रतिवादी रवि लामिछाने... शेयर होल्डर एवं प्रबन्धक निर्देशक समेत रहेको... गितेन्द्र बाबु राई र रवि लामिछाने मध्ये कुनै एकको दस्तखतबाट खाता सञ्चालन हुने..."



प्रमाण ग पैसाको बहाव (Money Trail)

बैंक रेकर्डले स्पष्ट देखाउँछ: सहकारी → गितेन्द्र राई → रवि लामिछाने → गोर्खा मिडिया नेटवर्क।

"गितेन्द्र बाबु राईको... खातामा जम्मा भएको... रकमबाट रवि लामिछाने को... खातामा... भुक्तानी... त्यसपछि गोरखा मिडिया नेटवर्कमा..."


प्रमाण घ कुल दायित्व विवरण

NameLiability (NPR)
Gitendra Babu Rai25,033,333
Rabi Lamichhane26,265,000
Chhabilal Joshi9,265,000
Kumar Ramtel2,768,333

प्रमाण ङ KYC

Address: Bagmati, Kathmandu
Father: Lal Chandra
Nominee: Nikita Poudel
(Sano Paila Coop Records)

प्रमाण च चेकहरू

Global IME Bank Nabil Bank Signed: RABI (Paying Coop Loans)

प्रमाण छ सहारा चितवन: पूरक अभियोग पत्र

२०२५ फेब्रुअरीमा दायर पूरक अभियोग पत्रमा रवि लामिछाने सहित ३२ जनालाई सहारा चितवन सहकारीको रु ४३,१४,४९,९२७ अपचलन गरेको आरोपमा प्रतिवादी बनाइएको छ।

प्रमाणित अभियोग पत्र खोल्नुहोस् (PDF)
गोप्य अभिलेख

अनुसन्धान फाइलहरू

● Live Update: प्रमाण प्राप्त हुँदै गर्दा फाइलहरू अपडेट गरिँदै छन्।

ℹ सूचना: आधिकारिक अदालती कागजातहरू प्रमाणित कानुनी दायरहरूबाट लिइएका हुन्। सामुदायिक रिपोर्टहरू स्वतन्त्र योगदानकर्ताहरूबाट हुन्।

आधिकारिक अदालती कागजातहरू

2082/09/30 B.S. महान्यायाधिवक्ता

महान्यायाधिवक्ताको निर्देशन र विश्लेषण

संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरणको कानुनी आधार स्थापित गर्ने आन्तरिक टिप्पणी। कुल अपचलन: रु. १.३५ अर्ब।

2081/12/22 B.S. उच्च अदालत

उच्च अदालत तुलसीपुर: धरौटी अस्वीकार आदेश

सुप्रिम सहकारी, रुपन्देही। धरौटी अस्वीकृत। लामिछानेलाई २ करोडको झुटा ऋण। "Create Loan" सफ्टवेयर फिचर खुलासा।

2082/02/29 B.S. अभियोग पत्र

पर्सा जिल्ला अदालत: सानो पाइला सहकारी

गोर्खा मिडियामा अवैध रूपमा रु. १०.०७ करोड सारियो। ४९ पीडित सूचीबद्ध। लामिछाने रु. १.५ करोड व्यक्तिगत ऋणका लागि उत्तरदायी।

2081/09/07 B.S. प्राथमिक अभियोग पत्र

कास्की जिल्ला अदालत: सूर्यदर्शन सहकारी

कुल दाबी: रु. १.५१ अर्ब। सबैभन्दा विस्तृत फरेन्सिक विश्लेषण। १८,७०० झुटा खाता। छविलाल जोशी: रु. ७४.३४ करोड सम्पत्ति शुद्धीकरण।

2081/06/08 B.S. अभियोग पत्र

सहारा चितवन अनुसन्धान (कास्की दायर)

गोर्खा मिडियामा सिधै रु. ६.०५ करोड। हेटौंडामा जग्गा किनेर बीज पुँजी शुद्धिकरण। ८१४ चेकमा हस्ताक्षर।

2082/02/09 B.S. धरौटी आदेश

काठमाडौं जिल्ला अदालत: स्वर्णलक्ष्मी धरौटी

१,०३५ निक्षेपकर्ताबाट रु. १.११ अर्ब अपचलन। धरौटी रु. ६० लाख। लामिछानेको नाममा रु. ४६.९८ लाखको गाडी ऋण।

सामुदायिक रिपोर्ट र विश्लेषण

शेयर बिक्री प्रमाण: रु. १.८ करोड

जीबी राईबाट रु. १.८ करोड भुक्तानीको नोटरी प्रमाण, राजिनामा र राजिनामा पश्चातका चेकहरू।

फरेन्सिक रिपोर्ट: ठगीको पूर्वाधार

दायित्व, बैंक ट्रान्सफर र अदालती आदेशहरूको विस्तृत विश्लेषण।

दृश्य रिपोर्ट: सहकारी लुट

सहकारीको पैसाले कसरी मिडिया साम्राज्य बनायो।

हराएको मिसिल (मूल प्रमाण)

प्रहरी प्रतिवेदन र चेकहरूको ओरिजिनल स्क्यान।

मुख्य प्रमाण

प्रमाणहरूको विस्तृत सारांश

सहकारी ठगीमा रविको संलग्नता पुष्टि गर्ने तथ्य र प्रमाणहरु:

  • प्रस्तुत गरिएको सबै दस्तावेजहरु आधिकारिक स्रोतबाट लिइएको छ।
  • स्रोतको लिंक अन्तिम पृष्ठमा रहेको छ।
  • प्रहरीको प्रतिबेदन र अदालतको आदेशलाई विशेष आधार मानिएको छ।

(विधिको शासन र प्रश्न भन्दा माथि कोही पनि हुदैन भन्ने मान्यता राख्ने हुँदा, अदालतमा विचाराधिन प्रकरणमा लेख्न मन थिएन तर विधिको शासन र अदालतलाई नै प्रभावित पार्ने गरि अभियुक्तको पक्षमा खुला हस्ताक्षर संकलन र पैरवी गरि भ्रमलाई तिव्रता दिने कार्य भएको हुँदा, एक जिम्मेवार नागरिकको रुपमा जनतालाई सुसुचित गराउन यो दस्ताबेज तयार पारिएको हो।)


प्रमाणहरु के-के थिए?

१. गोरखा मिडिया नेटवर्कमा १५% शेयर र सञ्चालक/प्रबन्ध निर्देशक

सबैभन्दा आधारभूत प्रमाण रवि लामिछानेको गोरखा मिडिया नेटवर्क प्रा.लि. सँगको औपचारिक सम्बन्ध हो। उनी केवल कार्यक्रम सञ्चालक वा कर्मचारी नभई:

  • १५% शेयरधनी,
  • कम्पनीका सञ्चालक,
  • र निश्चित अवधिसम्म प्रबन्ध निर्देशक थिए भन्ने तथ्य MoA (Memorandum of Association), कम्पनीका अभिलेख र संसदीय छानबिन समितिको प्रतिवेदनबाट स्थापित गरिएको छ।

कानुनी दृष्टिले, कम्पनीका सञ्चालक तथा प्रबन्ध निर्देशक कम्पनीमा आउने रकमको स्रोत, प्रयोग र परिचालनप्रति प्रत्यक्ष उत्तरदायी हुन्छन्। त्यसैले सहकारीबाट आएको रकमबारे “थाहा थिएन” भन्ने दाबीलाई कमजोर बनाउने पहिलो प्रमाण यही हो।

२. ६५ करोडभन्दा बढी रकम प्रवाह

संसदीय छानबिन समितिको प्रतिवेदनले पाँचवटा फरक-फरक सहकारी संस्थाबाट गोरखा मिडिया नेटवर्कमा ६५ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम प्रवाह भएको तथ्य स्थापित गरेको छ। उक्त रकम निजी लगानी वा कानुनी स्रोतबाट आएको होइन, बरु सहकारीका बचतकर्ताको रकमबाट आएको हो।

३. सहकारी ऐन विपरीत गैर-सदस्य कम्पनीमा रकम

गोरखा मिडिया नेटवर्क स्वयं धेरै सहकारीहरूको सदस्य नै थिएन, तर त्यस सहकारीबाट कम्पनीको खातामा सिधै रकम गएको देखिन्छ। सहकारी ऐन, २०७४ ले सहकारीको रकम गैर-सदस्य संस्था वा निजी कम्पनीमा यसरी सिधै प्रवाह गर्न अनुमति दिँदैन।

४. व्यक्तिगत ऋणहरू (२ करोडसम्म)

रवि लामिछानेको नाममा सुप्रिम सहकारी, सूर्यदर्शन सहकारी, र सानो पाइला सहकारीलगायतबाट व्यक्तिगत ऋण लिइएको प्रमाण प्रस्तुत छ। यी ऋणहरू विना पर्याप्त धितो, गलत वा नक्कली ठेगाना प्रयोग गरेर लिइएको देखिन्छन्।

५. सहकारीको रकमबाट शेयर खरिद

रवि लामिछानेले गोरखा मिडियामा शेयर पाउन निवेदन दिएको समय र सहकारीबाट रकम निकालिएको समय एकै हुन्छ। यसले सहकारीको रकमलाई घुमाएर कम्पनीको स्वामित्व निर्माणमा प्रयोग गरिएको देखाउँछ, जुन संगठित आर्थिक ठगी को लक्षण मानिन्छ।

६. बैंक खातामा एकल हस्ताक्षर

ग्लोबल IME बैंकको संयुक्त खातामा रवि लामिछानेको एकल हस्ताक्षर र कम्पनीको छाप मात्र प्रयोग गरेर करोडौँ रुपैयाँको लेनदेन भएको प्रमाण भेटिएको छ। यसले “मलाई जानकारी थिएन” भन्ने प्रतिरक्षालाई कमजोर बनाउँछ।

७. ९० लाखभन्दा बढी भुक्तानी चेक

काठमाडौं जिल्ला अदालतले ध्यान दिएको अर्को ठोस प्रमाण रवि लामिछानेकै नाममा लिइएका Four Wheeler Loan र Van Loan अनि ती ऋण तिर्न उनकै हस्ताक्षर भएको चेकबाट ९० लाखभन्दा बढी रकम भुक्तानी भएको तथ्य हो।

८. सह-अभियुक्त र कर्मचारीका बयानहरू

सह-अभियुक्तहरू, कम्पनीका कर्मचारी, तथा लेखापालका बयानहरू एकै दिशामा छन्। ती बयान अनुसार आर्थिक निर्णय केन्द्रमा रवि लामिछाने र गितेन्द्रबाबु राई रहेको देखिन्छ।

९. “माइन्युट छैन” भन्ने दाबीको खण्डन

सहकारीबाट निजी कम्पनीमा रकम लैजानु स्वयं कानुनले निषेध गरेको काम हो, त्यसैले यस्तो गैरकानुनी कामको औपचारिक माइन्युट नहुनु स्वाभाविक हो। अदालतले यसलाई झन् शंकास्पद मानेको छ।

१०. संसदीय छानबिन समितिको प्रतिवेदन

संसदीय छानबिन समितिको प्रतिवेदन स्वयं कानुनी प्रमाण हो। नेपालको प्रमाण ऐन, २०३१ को दफा १३ अनुसार राष्ट्रसेवकले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दा तयार पारेको सार्वजनिक दस्तावेज अदालतमा प्रमाणका रूपमा स्वीकार्य हुन्छ।

प्रतिशोध थियो वा थिएन?

कुनै पनि आपराधिक मुद्दा राजनीतिक प्रतिशोध हो कि होइन भन्ने प्रश्नको उत्तर भावनात्मक नाराबाट होइन, संस्थागत प्रक्रियाको परीक्षण बाट खोजिनुपर्छ। नेपालको न्याय प्रणालीमा प्रहरी अनुसन्धान गर्छ, सरकारी वकिलले अभियोजन गर्छ, अदालतले न्यायिक मुल्याङ्कन गर्छ र संसदले नीतिगत तथा राजनीतिक निगरानी गर्छ। यी सबै संयन्त्रहरू एकै दिशामा चलेको अवस्थामा “व्यक्तिगत प्रतिशोध” भन्ने आरोप आफैं कमजोर बन्छ।

यदि रवि लामिछाने विरुद्धको सहकारी ठगी मुद्दा केवल एक व्यक्तिलक्षित राजनीतिक प्रतिशोध मात्र हुन्थ्यो भने, त्यसको पहिलो संकेत अदालतको प्रारम्भिक आदेशमै देखिन्थ्यो। अदालतहरूले बारम्बार एउटै कुरा दोहोर्याएका छन् “अहिले नै कसुरमा संलग्न छैनन् भन्न मिल्ने अवस्था छैन।” यो भाषा राजनीतिक होइन, न्यायिक विवेकको भाषा हो।

अझ गम्भीर प्रश्न त्यहाँ उठ्छ, जहाँ सहकारी ठगीसम्बन्धी आरोप उठिरहँदा रवि लामिछाने स्वयं गृहमन्त्री थिए। आरोपित व्यक्ति नै अनुसन्धान संयन्त्रको शीर्षमा रहनु स्पष्ट conflict of interest हो। यदि राज्य साँच्चै प्रतिशोधमा लागेको हुन्थ्यो भने, गृहमन्त्री रहेको अवस्थामा मुद्दा अघि बढ्नु असम्भवजस्तै हुन्थ्यो। तर उल्टो भयो अनुसन्धान अघि बढ्यो। यसले प्रमाणित गर्छ कि यो संस्थागत निरन्तरता हो, राजनीतिक प्रतिशोध होइन।

जिल्ला तथा उच्च अदालतहरुको स्थिति

अदालतसहकारीको नाममुख्य दाबी र प्रमाणन्यायिक स्थिति/आदेश
कास्कीसूर्यदर्शन बचत तथा ऋण१.५१ अर्ब हिनामिना; गोरखा मिडियामा ३० करोड प्रवाह। लामिछानेले ऋण तिर्न काटेका चेकहरू फेला।कात्तिक २ मा पक्राउ। पुस २५ मा जिल्ला अदालतबाट ६५ लाख धरौटीमा रिहाइको आदेश।
रूपन्देहीसुप्रिम बचत तथा ऋणलामिछानेको नाममा विना धितो २ करोड ऋण प्रवाह। लामिछानेको हस्ताक्षर र खाता विवरण प्रमाण।उच्च अदालत तुलसीपुरले बदर गरी जेलमै राख्न आदेश दियो।
चितवनसहारा बहुउद्देश्यीय११ करोड ७० लाख गोर्खा मिडियामा। लामिछानेले हस्ताक्षर गरेका ८१४ वटा चेकहरू प्रमाण।फागुन २०८१ मा ५४ लाख धरौटीमा रिहाइको आदेश।
काठमाडौंस्वर्णलक्ष्मी बहुउद्देश्यीय५ करोड ८ लाख लामिछानेविरुद्ध दाबी। सञ्चालकहरूसँगको मिलेमतोमा ऋण प्रवाह।माघ २ मा ६० लाख धरौटी आदेश।
पर्सासानो पाइला१ करोड ५० लाख लामिछानेको व्यक्तिगत ऋण। थप पूरक अभियोग पत्र दर्ता।प्रक्रियामा
तपाईंसँग थप प्रमाणहरू छन्? गोप्य रूपमा पठाउनुहोस्: contact@sahakari.money

असफल प्रणाली


नेपालको सहकारी क्षेत्र एक पवित्र वाचामा निर्माण गरिएको थियो: सामूहिक आर्थिक सशक्तिकरण, जुन औपचारिक बैंकिङ क्षेत्रले समेट्न सकेको थिएन। दशकौंसम्म, सहकारीहरू ग्रामीण अर्थतन्त्रको मेरुदण्डको रूपमा रहे।

रवि लामिछानेको नेतृत्वमा गोर्खा मिडिया नेटवर्कमा जे भयो, त्यो उक्त वाचाको योजनाबद्ध धोका थियो। हजारौं परिवारको आर्थिक भविष्य सुरक्षित गर्नुपर्ने रकम उत्पादनशील उद्यममा होइन, एक निजी मिडिया साम्राज्यमा सारियो।

यसको परिमाण कहालीलाग्दो छ। नेपाल सरकारले पुष्टि गरेको छ कि ४० सहकारीले बचतकर्ताहरूको ८७ अर्ब रुपैयाँ ठगी गरेका छन्। यस संकटको केन्द्रमा गोर्खा मिडिया नेटवर्क छ, जसले ८० करोड ३१ लाख रुपैयाँ प्राप्त गर्यो।

सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रमाण कागजी बाटो हो। गोर्खा मिडियाको खाताबाट काटिएका ८१४ चेकमा रवि लामिछानेको एकल हस्ताक्षर छ। उनी प्रबन्ध निर्देशक मात्र नभई बैंक खाता सञ्चालक पनि भएकाले 'मलाई थाहा थिएन' भन्ने तर्क आधारहीन छ।

यो सहकारी संकट केवल एक व्यक्तिको बारेमा होइन, तर रवि लामिछानेले शक्ति र पहुँचको दुरुपयोगको प्रतिनिधित्व गर्छन्। 'सहकारी ठग' को आरोप केवल आरोप मात्र होइन; यो गरिबको जीवनभरको कमाइमाथि खेलवाड गर्न दिने प्रणालीको प्रतिविम्ब हो।

धोकाधडीको संरचना

सहकारी ठगी बाहेक पनि विभिन्न खोजमुलक सञ्चारमाध्यमहरूले लामिछानेको वित्तीय आचारण र प्रणालीगत दुरुपयोगको श्रृंखला सार्वजनिक गरेका छन्:

फाउण्डेशनको चन्दा र सरकारी अनुदान हिनामिना (RLF)

रास्कोटका गरिबको उपचारका लागि संकलित चन्दा मध्ये ४० लाख रुपैयाँ श्रीमती निकिता पौडेल लामिछानेको व्यक्तिगत खातामा सारिएको बैंक स्टेटमेन्टबाट खुलेको छ। चन्दाबाट करोडौं उठे पनि 'ऋण लाग्यो' भनी झुटो विवरण पेस गरी राज्यको तीनै तहबाट ५ करोड ५२ लाख सरकारी अनुदान लिइयो, जुन IMF को आकस्मिक ऋण (ECF) बाट भुक्तानी गरिएको थियो।

Evidence Evidence

माथि: फाउण्डेशनको सिफारिस पत्र | तल: श्रीमतीको खातामा जम्मा गरिएको बैंक भौचर

Source: Ekantipur Investigation →

राष्ट्रिय परिचयपत्र ठेक्कामा अनियमितता

नागरिकको अत्यन्त संवेदनशील जैविक र व्यक्तिगत विवरण प्रमाणीकरण गर्ने ठेक्का 'एडभान्टेज इन्टरनेसनल' लाई ७ दिने छोटो म्याद राखेर दिइएको थियो। सार्वजनिक खरिद ऐनले ४५ दिनको म्याद तोके पनि लामिछानेले प्रक्रिया मिचेर ठेक्का दिएका थिए, जुन पछि सरकारले रद्द गर्यो।

सम्पत्ति पार्किङ र व्यक्तिगत खर्च

बैंक स्टेटमेन्ट अनुसार गरिबका उपचारका लागि संकलित पैसा रेस्टुरेन्टको बिल तिर्न र मोबाइल रिचार्ज गर्न समेत प्रयोग गरिएको भेटिएको छ। आफूसँग कुनै सम्पत्ति नभएको दाबी गरे पनि सम्पूर्ण जायजेथा 'सम्पत्ति लुकाउने' नियतले श्रीमतीको नाममा राखिएको देखिन्छ।

शालिकराम पुडासैनीको गम्भीर आरोप: "तिमीले मलाई बर्बाद गर्यौ"

मृत्यु अघि शालिकराम पुडासैनीले रेकर्ड गरेको भिडियो जहाँ उनले रवि लामिछानेमाथि आफूलाई आर्थिक रूपमा शोषण गरेको, ठूलो पैसा अनियमित तरिकाले लिएको भन्दै गम्भीर आरोप लगाए। उनले भिडियोमा भनेका छन्: "रवि लामिछाने तिमीलाई एकदिन पाप लाग्छ, तिमीजस्तो अधर्मी यो देशमा कोही छैन..."

पैसा कमाउने क्रममा रबिले ठूला व्यापारी, इन्डस्ट्री र व्यवसायहरूसँग अनैतिक तरिकाले करोडौं उठाएको बताएका छन्। अष्टम गुरुङको घटनामा रबि दुबईमा पुगेको र अप्राकृतिक/अनैतिक कुरा गरेको भन्ने आरोप पनि राखे। उनले आफ्नो मानसिक, भावनात्मक र आर्थिक रूपमा ठुलो चोट लागेको अनुभव व्यक्त गर्दै, आफूलाई धोका दिइएको र अन्याय भएको भान भएकोले गहिरो रिस र पीडा व्यक्त गरे।

नोट: यद्यपि यी आरोपहरू भिडियोमा प्रस्तुत भए पनि, अनुसन्धानपछि अदालतले रबि लामिछानेलाई दोषमुक्त गरे किनभने प्रमाण पर्याप्त थिएन। संक्षेपमा, Salikram ले आफ्नो धोका, अन्याय र आर्थिक शोषणको पीडा भिडियोमा व्यक्त गर्नुभयो, तर कानुनी दृष्टिले रबि दोषी सावित भएनन्।

VIDEO

यो अनुसन्धान सेयर गर्नुहोस्

नेपालको सबैभन्दा ठूलो सहकारी ठगी प्रकरणको बारेमा जागरूकता फैलाउन मद्दत गर्नुहोस्


हाम्रो उद्देश्य र निष्पक्षता

सहकारी.मनी नेपालको सहकारी क्षेत्रमा भएका आर्थिक अनियमितताहरूको दस्तावेजीकरण गर्न समर्पित नागरिक नेतृत्वको डिजिटल आर्काइभ हो। हामी विस्तृत र तथ्यपरक चित्र प्रस्तुत गर्न सबै जानकारी एकैचोटि सङ्कलन र प्रशोधन गर्छौं। यो प्लेटफर्म ती मुद्द्याहरूले अन्तिम कानुनी निष्कर्ष नपाएसम्म सक्रिय रहनेछ।

निष्पक्षता र झुकावका बारेमा: कुनै पनि व्यक्तिको जस्तै हाम्रो पनि व्यक्तिगत राजनीतिक झुकाव वा मनपर्ने उम्मेदवारहरू हुन सक्छन्। तर, यसको मतलब हामी कसैलाई पर्याप्त प्रमाण बिना निशाना बनाउँछौं भन्ने होइन। हाम्रो समग्र उद्देश्य देशको कानून र निर्वाचन आचारसंहिताको पूर्ण सम्मान गर्दै तथ्यपूर्ण अभिलेख उपलब्ध गराउनु हो। हामी झुटो प्रचार गर्दैनौं, केवल प्रमाणित प्रमाणहरूको आर्काइभ प्रस्तुत गर्छौं।

प्रमाणका लागि आह्वान: अहिलेका कागजातहरू केही मुख्य घटनाहरूमा केन्द्रित भए पनि, हाम्रो ढोका सबैका लागि सधैं खुला छ। यदि तपाईंसँग अरू व्यक्ति वा निकायहरूका बारेमा पनि ठोस प्रमाणहरू छन् भने, हामी ती सामग्रीहरू पनि दस्तावेजीकरण र सार्वजनिक गर्न तत्पर छौं।

स्वतन्त्र मार्ग: हामी कुनै पनि राजनीतिक दल वा संस्थासँग आबद्ध छैनौं। यो वेबसाइटले पाएको भाइरल चर्चा हाम्रो अपेक्षाभन्दा बाहिर थियो, तर हामी केवल ध्यान खिच्नका लागि काम गरिरहेका छैनौं। यस अभियानलाई निरन्तरता दिन हामी छिट्टै यस्तै अन्य स्वतन्त्र अनुसन्धानमूलक कार्यका लागि कोष सङ्कलन सुरु गर्नेछौं।

द्रष्टव्य: हामी पाठकहरूलाई प्रमाणित तथ्य र मूल प्रमाणहरूमा केन्द्रित हुन प्रोत्साहित गर्छौं। केवल सामाजिक सञ्जालको चर्चाका लागि बनाइएका काल्पनिक "हाइपोथेसिस" भिडियोहरूको भ्रममा नपर्नुहोला। हामीबाट हुन सक्ने प्राविधिक गल्तीहरूको लागि क्षमाप्रार्थी छौं, यस सामग्रीको धेरैजसो भाग इन्टरनेटमा उपलब्ध जानकारीका आधारमा AI प्रयोग गरेर तयार गरिएको हो। यदि तपाईंले कुनै त्रुटि फेला पार्नुभयो भने, कृपया हामीलाई जानकारी दिनुहोस् ताकि हामी त्यसलाई सच्याउन सकौं।

Album art
PAISA - Seven Hundred Fifty
Kushal Pokhrel
0:00
0:00

Sahakari.Money

Select Language / भाषा छान्नुहोस्
English English
नेपाली नेपाली